Bronisław Banasik

Oficer Wojska Polskiego i działacz konspiracyjny
02.08.1894 19.03.1979 Będzin

Biografia

Bronisław Banasik, ps. „Stefan” i „Zrąb”, urodził się 2 sierpnia 1894 roku w Będzinie jako syn Mikołaja i Agnieszki z Maślaczyńskich. W 1915 roku został powołany do armii rosyjskiej, w której brał udział w I wojnie światowej i awansował do stopnia porucznika w 1916 roku. Od 1918 roku służył w 5. Dywizji Strzelców Polskich i uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W styczniu 1920 roku dostał się do niewoli bolszewickiej, do Polski powrócił w lutym 1922 roku.

W 1921 roku został zweryfikowany w stopniu porucznik ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów piechoty. Zajmował się szkoleniem w ramach Przysposobienia Wojskowego w powiecie śremskim, a od 1933 roku odpowiadał za zaopatrzenie w pułku radiotelegraficznym. Na stopień kapitana został awansowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 i 54. lokatą w korpusie oficerów administracji, grupa administracyjna. W 1939 roku pełnił służbę w pułku radiotelegraficznym w Warszawie na stanowisku oficera administracyjno-materiałowego.

W trakcie kampanii wrześniowej służył w macierzystym pułku. Po rozbiciu jednostki w walkach pod Janowem Lubelskim nie poszedł do niewoli, lecz przedostał się do Warszawy. 1 listopada 1939 roku wstąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej, pod pseudonimem „Stefan” obejmując w Komendzie Głównej tej organizacji funkcje: szefa wydziału uzbrojenia i następnie zastępcy szefa wydziału organizacyjnego, pełniąc je do lipca 1942 roku. Po rozłamie w SNi NOW na tle scalenia z AK objął stanowisko szefa wydziału organizacyjnego KG NOW-AK. W szeregach AK (przybierając w tej organizacji pseudonim „Zrąb”) awansował do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 września 1942 roku. Wziął udział w powstaniu warszawskim. Po jego upadku dostał się do niewoli niemieckiej, przebywał w oflagu w Murnau.

Po powrocie do kraju w październiku 1945 roku nawiązał kontakt z Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym. W organizacji tej został zweryfikowany w stopniu podpułkownika. W lutym 1946 roku przyjął propozycję objęcia stanowiska komendanta głównego tej organizacji, przyjmując także awans do stopni pułkownika. Jednocześnie pracował na stanowisku kierownika wydziału transportowego w Państwowych Zakładach Wydawnictw Szkolnych. Został aresztowany przez MBP w Warszawie 14 stycznia 1948 roku. W śledztwie był bardzo brutalnie traktowany. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go 13 listopada 1948 roku trzykrotnie na karę śmierci i karę 15 lat więzienia, wymierzając karę śmierci jako karę łączną. Rozprawie przewodniczył sędzia kpt. Zbigniew Furtak. Postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego z 14 stycznia 1949 roku wyrok złagodzono do kary dożywotniego więzienia. 2 maja 1957 roku wyszedł z więzienia na mocy amnestii.

Zamieszkał wraz z żoną w Przemkowie, na skutek zakazu powrotu do Warszawy. Pracował tam jako kierownik kina. W 1967 roku skierował pismo do Rady Państwa, prosząc o wyrażenie zgody na powrót do Warszawy. Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z 13 czerwca 1969 roku zarządzono w stosunku do niego zatarcie kary. Do Warszawy powrócił na początku lat 70.

Pochowany jest na cmentarzu Bródnowskim (kwatera 43B-6-14).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Walecznych
Srebrny Krzyż Zasługi (22 maja 1939)
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2023)

Ciekawostki

Miał pseudonimy „Stefan” i „Zrąb”
W czasie wojny działał w NSZ/NOW-AK, a w powstaniu warszawskim walczył w AK
Został skazany na karę śmierci w 1948 roku, później złagodzoną do dożywotniego więzienia

Udostępnij