Chajka Klinger
Biografia
Chajka Klinger urodziła się 25 września 1917 roku w Będzinie w ubogiej rodzinie chasydzkiej. Uczyła się w dwujęzycznym gimnazjum, biegle posługując się polskim, hebrajskim i niemieckim. W latach 30. wstąpiła do Ha-Szomer Ha-Cair i szybko obejmowała stanowiska kierownicze w organizacji.
W 1938 roku brała udział w kaliskich szkoleniach przygotowujących do życia emigracyjnego. Po wybuchu II wojny światowej wróciła do Będzina i reaktywowała ruch młodzieżowy, na początku 1940 roku współprowadziła lokalny oddział Ha-Szomer Ha-Cair i działała także na szczeblu Zagłębia. Dwa lata później współzałożyła będziński oddział Żydowskiej Organizacji Bojowej, forsując ideę samoobrony.
Podczas powstania w getcie warszawskim była w gronie przywódców samoobrony. Została schwytana 1 sierpnia 1943 roku i poddana torturom Gestapo. Dzięki ucieczce z obozu przejściowego uniknęła deportacji do Auschwitz i ukrywała się u rodziny Kobylców i Banasików. W tym czasie spisała dziennik, a następnie dotarła przez Słowację do Palestyny.
W Palestynie osiadła w kibucu Ha-Ogen i pracowała przy redagowaniu dzienników, których później nie dokończyła. Jej wersja z 1944 roku zawierała chronologiczną historię Ha-Szomer Ha-Cair i ŻOB oraz konteksty wydarzeń od innych świadectw. Fragmenty tekstów ukazywały się w prasie i zbiorach, z mniejszymi ingerencjami redaktorów.
W marcu 1944 roku dotarła do Palestyny. Na miejscu relacjonowała samoobronę żydowską i deportacje, co wywarło duży wpływ na opinię publiczną. Zmarła 18 kwietnia 1958 roku w Izraelu.
Całe dzienniki Klingera po raz pierwszy opublikowano w Izraelu rok po jej śmierci, a w 2011 roku ukazało się opracowanie hebrajskie wykorzystujące całość notatek oraz polskie tłumaczenie pod tytułem Skazana na życie. Dzienniki i życie Chajki Klinger.